LINH ĐẠO D̉NG THÁNH GIA
JB. Trần Hữu Hạnh
Linh đạo của một ḍng tu là con đường nên thánh mà Đấng sáng lập đă hướng dẫn hội ḍng bước theo.
Hiến pháp (HP) đầu tiên của ḍng (1946) không nói ǵ về linh đạo của ḍng. Khi c̣n đương thời, TH. Philibert có dạy về môn Linh đạo Thánh Gia, dựa theo Hiếp pháp 1983, nhưng HP 1983 này không phải là HP của ḍng, mà được dịch ra từ HP ḍng Thánh Gia Belley.
Các anh em trong ḍng thường hay nói là "sống theo tinh thần gia đ́nh Thánh Gia Nazareth". Nhưng tinh thần gia đ́nh Thánh Gia Nazareth là ǵ?
Một TH. lớn tuổi
nhất (tuổi tu) trong ḍng (TH. Roland) cho rằng
trước đây các TH. trong ḍng
đều học thuộc ḷng câu: "Đơn Sơ, khó nghèo, vâng lời, và yêu
thương, trong Chúa Ba Ngôi theo tinh thần Thánh Gia."
Như vậy, theo tôi, linh đạo ḍng
Thánh Gia là sống theo tinh thần gia đ́nh Thánh gia
Sống linh đạo này chính là sống bản chất của đời tu, v́ bản chất của đời tu là Ba Lời khuyên Phúc âm: Sự thánh hiến của các tu sĩ dựa trên việc tuyên giữ các lời khuyên Phúc âm (x. Can 573 §1; EE 4, 7; VC 31).
Ba Ngôi là nguồn gốc, kiểu mẫu của tu sĩ. Tông huấn về Đời sống thánh hiến đă xác định nguồn gốc Ba Ngôi của đời sống thánh hiến: “Đời sống thánh hiến, bén rễ sâu trong gương mẫu và giáo huấn của Chúa Kitô, là một ân huệ của Thiên Chúa Cha ban cho Giáo hội qua Chúa Thánh Thần… Trải qua các thời đại, luôn có những người sẵn sàng nghe theo tiếng gọi của Chúa Cha, dưới sự thúc đẩy của Chúa Thánh Thần, đă chọn con đường đặc biệt để bước theo Chúa Kitô.” (số 1) Đời sống thánh hiến hiện hữu không chỉ nhờ Ba Ngôi, mà c̣n v́ Ba Ngôi và cho Ba Ngôi. Ba Ngôi chính là nguồn gốc, cùng đích và kiểu mẫu của đời sống thánh hiến. Thật vậy, Ba Ngôi hiện diện trong tất cả nội dung nền tảng của đời sống thánh hiến: các lời khuyên Phúc âm (số 20- 21), đời sống cộng đoàn (số 41, 42, 72), thánh hiến (số 19),… Ba lời khuyên Phúc âm biểu lộ t́nh yêu của Chúa Con đối với Chúa Cha trong sự hợp nhất với Chúa Thánh Thần. Khi thực hiện các lời khuyên này, người được thánh hiến sống một cách hết sức sinh động đặc tính Ba ngôi và Kitô, là dấu ấn của toàn thể đời sống Kitô hữu (số 21)
Đời sống cộng đoàn cũng được đặt trong tương quan với Ba Ngôi. Không phải ngẫu nhiên khi tông huấn về Đời sống thánh hiến đặt đời sống huynh đệ trong cộng đoàn nằm ngay sau ba lời khuyên Phúc âm (số 21f), v́ một số tác giả ngày nay coi đời sống huynh đệ như là “lời khuyên Phúc âm thứ tư”. Ngoài ra, tông huấn c̣n nối kết ba lời khuyên Phúc âm với đời sống huynh đệ trong các số 72d, 85a, và 88-92. Thật vậy, giống như ba lời khuyên Phúc âm, đời sống huynh đệ cũng có giá trị tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi: đời sống huynh đệ tuyên xưng Chúa Cha, Đấng muốn cho mọi người thành một gia đ́nh duy nhất; tuyên xưng Chúa Con Nhập Thể, Đấng muốn qui tụ những người được cứu chuộc; tuyên xưng Chúa Thánh Thần là nguyên lư hiệp nhất trong Giáo hội (số 21f). Sự hiệp thông huynh đệ bắt nguồn và dựa trên khuôn mẫu hiệp thông của Ba Ngôi Thiên Chúa (số 41, 42).
Mẫu gương tuyệt đối của tu sĩ là Chúa Kitô, Đấng đă hiến trọn đời để sống cho t́nh yêu Thiên Chúa. Qua các lời khấn, người tu sĩ bắt chước mẫu gương ấy để dâng hiến chính ḿnh cho Thiên Chúa. Chúa Kitô khi xuống thế làm người để cứu chuộc nhân loại, Ngài đă chọn sống trong một gia đ́nh. Đấng tạo thành trời đất muôn vật đang lớn lên như mọi người, lao động sống qua ngày, vâng lời chính thụ tạo ḿnh đă dựng nên, vâng lời Chúa Cha cho đến chết và chết trên thập giá.
Cộng đoàn Ba Ngôi là một cộng đoàn t́nh yêu, v́ Thiên Chúa là T́nh Yêu (x. 1Ga 4, 16; 4, 8). Thiên Chúa tạo dựng con người để san sẻ t́nh yêu và hạnh phúc của Ngài cho con người. Rồi khi con người sa ngă, tự cắt đứt t́nh yêu Cha con với Thiên Chúa, Thiên Chúa lại sai Con Một xuống thế làm người, ở với con người, sinh làm con Đức Trinh nữ Maria, và chọn Giuse làm Gia trưởng. Gia đ́nh Thánh Gia Nazareth đă sống "Ba Lời khuyên Phúc âm" (đơn sơ, nghèo khó và vâng phục) và Đời sống cộng đoàn tràn đầy t́nh yêu, thể hiện cộng đoàn Ba Ngôi nơi trần thế. Ba Ngôi chính là nguồn gốc, kiểu mẫu cho gia đ́nh Thánh Gia Nazareth.
Người tu sĩ Thánh Gia sống bản chất của đời tu theo mẫu gương gia đ́nh Thánh Gia Nazareth để thánh hóa bản thân, trở thành của lễ tinh tuyền dâng hiến cho Thiên Chúa. Khi sống linh đạo này, tu sĩ Thánh Gia nối tiếp đời sống và sứ vụ của Chúa Kitô, mở rộng t́nh thương mà Người đă mang từ ḷng Chúa Cha đến:
"Sống chứng nhân, công bằng, bác ái,
Chọn khiêm nhu phục vụ mọi người.
Thế hệ này đến lượt chúng ta,
Những anh em Tu sĩ Thánh Gia,
Cùng chung sống lư
tưởng gia đ́nh
T́nh Huynh đệ ngày đêm hun đúc,
Thành cộng đoàn tràn ngập yêu thương.
Hiến toàn thân phục vụ tha nhân,
Quyết noi gương tuyệt trần Ba Đấng.
Sống thanh sạch một đời thánh hiến,
Dành trọn vẹn cho Chúa con tim.
Sống thanh bần, lao động, dấn thân,
Chia sẻ kiếp nghèo giữa ḷng dân tộc.
Sống tuân phục, tự do hiến cả,
Suốt cuộc đời ư Chúa vâng theo.
Mưu cầu Danh Chúa thêm vinh sáng,
Đem t́nh thương cuộc sống lồng vào.
Men Tin mừng khắp chốn rắc gieo,
Nhờ chứng tá của người Tu sĩ.
Mong người người nhận lấy t́nh thương,
Mà tin thờ Ba Ngôi Thiên Chúa."[1]
Đó là ta biến thành hiện thực khẩu hiệu của ḍng: "A.R.T.: Nước Cha Trị Đến"