Lòng Trung Thành

Đời sống chúng ta, dù ở đâu, làm gì thì chữ Tín luôn đóng một vai trò hết sức quan trọng. Không có chữ Tín thì không một xã hội nào có thể sống được ; khi người ta không ai tin ai, thì làm gì có hợp đồng buôn bán, làm gì có hiệp định hiệp ước, làm gì có giáo dục đào tạo, và mỗi người sẽ trở thành một hòn đảo cô đơn hoang dã. Nền tảng của chữ Tín chính là lòng trung thành : trung thành với Chúa hoặc với một ai đó, trung thành với lý tưởng, trung thành với truyền thống, trung thành với lời khấn hứa, trung thành với lời nói, thậm chí trung thành với một vật. Chính sự trung thành đem lại niềm tin, là rường cột của các mối quan hệ xã hội. Lòng trung thành không những được coi như một bổn phận mà còn là một giá trị đạo đức cần học hỏi trau dồi. Sống trung thành là chúng ta tôn trọng người khác đồng thời cũng là tôn trọng chính bản thân mình.

Nhưng sống trung thành không phải là dễ. Dòng đời chảy mãi, con người đổi thay, tôi chính là tôi, nhưng giữa cái tôi hôm qua và cái tôi hôm nay lại chẳng giống nhau lắm. Thế nên, sự trung thành của tôi phải luôn được suy nghĩ và lựa chọn một cách sáng suốt.

Vậy chúng ta có phải luôn trung thành bằng bất cứ giá nào không ? ví dụ : một chàng thanh niên đầy nhiệt huyết gia nhập vào một tổ chức nào đó với mục đích và ước mơ làm việc thiện, bác ái và xây dựng một xã hội dân chủ công bằng văn minh. Anh ta đã thề hứa trung thành với tổ chức ấy, nhưng sau một khoảng thời gian, anh ta khám phá ra rằng cái tổ chức kia, thực chất chỉ là lừa đảo không đúng với những gì họ nói hay những gì anh mong đợi lúc ban đầu, vậy anh phải làm sao ? Nếu anh rút chân ra khỏi tổ chức đó, thì anh phản bội lời thề ; nếu anh tiếp tục ở trong đó, thì anh lại dối lòng anh. Nếu anh ta tiếp tục trung thành, thì sự trung thành ấy là mù quáng và vô nghĩa. Lòng trung thành phải luôn đi đôi với sự chân thành. Thế nên sự trung thành của anh ta với tổ chức này, thực ra lại là một sự phản bội với lý tưởng và mục đích của anh ban đầu. Sự trung thành mà không có chân thành và tự do thì nào có ý nghĩa gì !

Nói đến trung thành người ta không thể không quan tâm tới hai yếu tố hoàn cảnh và thời gian. Thật vậy, khi hoàn cảnh đã thay đổi, ta không thể nào cứ tiếp tục nhắm mắt mà « trung thành » với cái cổ lỗ xỉ không còn phù hợp với thời đại nữa. Nếu không chúng ta trở thành nô lệ cho quá khứ, chúng ta phủ định sự phát triển, chúng ta lạc hậu.

Và trong đời tu…

Nếu tôi không tin vào sự trung thành của Chúa thì tôi chẳng đi tu làm gì ; nếu tôi không tin vào sự trung thành của nhà Dòng, thì tôi chẳng ở trong Dòng làm gì, và nếu tôi không tin vào khả năng trung thành của tôi (dĩ nhiên có ơn Chúa giúp), thì sự khấn Dòng trở thành vô hiệu.

Giá trị của sự trung thành trong đời tu trước hết phải quy chiếu vào chính Đức Kitô, vào Tin Mừng mà Ngài loan báo, chứ không phải chỉ là những dòng chữ trong quyển Hiến Pháp. Dĩ nhiên, sự trung thành với Hiến Pháp, với Truyền Thống tốt đẹp của Dòng, với ơn đoàn sủng của Đấng Sáng Lập thì cũng là trung thành với Chúa vậy.

Sau khi đọc « Những quyết định trong Đại Hội Hè 2009 » do Bề Trên gởi, cảm giác mấy ngày đầu của tôi là vô cùng thất vọng. Có đến 76,5 % anh em không còn tin vào lý do để tồn tại, để phát triển Dòng Thánh Gia nữa. Trong số 5 phiếu không đồng ý, tôi nghe nói có 2 phiếu là của hai anh em trẻ mà tôi biết. Tôi cảm thấy hụt hẫng và bị mất gốc. Dĩ nhiên một bản điều tra chưa nói lên nhiều điều, nhưng nó thể hiện một thực tế là anh em không còn tha thiết lắm với gia sản thiêng liêng của Dòng, kể cả một số anh em lớn tuổi.

Những ngày sau đó, khi tâm hồn đã thanh thản hơn, tôi suy nghĩ về sự trung thành. Sự trung thành đối với Chúa, sự trung thành đối với nhà Dòng, với anh em ; sự trung thành của nhà Dòng đối với Đức Kitô và đối với ơn đoàn sủng sáng lập. Những vấn nạn này là quá sức đối với tôi, thực ra tôi chưa có câu trả lời thỏa đáng cho bản thân, nhưng tôi biết rằng, sự bất trung lớn nhất của một người tu sĩ, là đã không sống các giá trị của Tin Mừng, là bác ái yêu thương, đi con đường mà chính Đức Giêsu đã đi, con đường phục vụ, con đường thập giá để cứu chuộc nhân loại.

Chức linh mục, tại sao không ; sát nhập vào Dòng khác, có thể chứ. Nhưng theo tôi đó chỉ là những thay đổi bề ngoài, chúng ta khoác lên mình một chiếc áo mới không hơn không kém. Lý do để tồn tại của một Dòng tu, của một tu sĩ không hệ tại ở hai việc đó. Nếu chúng ta không dám thực hiện một công cuộc canh tân từ bản chất, đó là việc sám hối tập thể, đó là việc sám hối cá nhân, thánh hóa bản thân, đoàn kết nhất trí, sống theo Tin Mừng, sống theo gương Thánh Gia thì tôi không tin rằng chúng ta có thể sống tốt hơn, sống thánh hơn, làm việc tông đồ một cách hiệu quả hơn nếu chúng ta được nhận lãnh chức linh mục, hay trở thành một tu sĩ của một Dòng X nào đó.

Sự trung thành nào cũng có cái giá của nó, nó đòi hỏi chúng ta phải bản lãnh, phải trưởng thành, phải hy sinh. Đức Giêsu đã chẳng làm cái việc đơn giản là biến mấy cục đá thành bánh ăn cho khỏi đói, Ngài cũng chẳng thèm nhận từ tay ma quỷ cái vinh hoa phú quý của trần gian, hay tự gieo mình xuống để coi Thiên Chúa có cứu mình không (x. Luc 4, 1-13). Ngài cương quyết đi Giêrusalem, trung thành với sứ mạng mà Chúa Cha đã giao phó, trong khi biết trước rằng thập giá, sự nhục nhã, sự phản bội và sự chết đang chờ Ngài ở đó.

Để kết thúc, tôi xin trích một đoạn trong email mà tôi đã nhận được của một Tu Huynh viết cho tôi vào ngày 08/08/2004, theo tôi sự « chẩn bệnh » của Tu Huynh này vẫn còn nguyên tính thời sự và liệu pháp « Đại phẫu thuật » của anh rất đáng để cho chúng ta suy ngẫm :

« Theo anh thi Dong chung ta thieu nhieu cai can phai co cua mot Dong tu: chua tao ra duoc mot doi song cong doan day yeu thuong va phuc vu, day tinh than Gia Dinh; viec dao tao khong co dinh huong va co to chuc; chua tim ra duoc mot huong di thich hop trong hoan canh moi; khong hop tac trong tinh huynh de voi Giam muc va cac linh muc trong giao phan,...

Boi do ma Dong da khong con la to am de anh em nuong tua va phuc vu.

Dong chung ta da khong tu khang dinh duoc minh, nen phai tim cach de dua vao nguoi khac. Di nhien chung ta cung bi anh huong boi nhung yeu to ben ngoai nua. Dieu quan trong doi voi Dong chung ta luc nay la can co mot cuoc Dai phau thuat. Tat ca anh em can doan ket lai va ngoi lai voi nhau, bo qua tat ca moi do ky va chia re, de danh gia nhung cai duoc va chua duoc,  de roi cung nhau mo xe va tim ra huong di thich hop. Anh em chung ta can can dam va thong cam voi nhau de cung gop tay xay dung Hoi dong. Nhung yeu kem cua Dong chung ta khong phai do loi cua rieng ai, moi nguoi deu co phan trach nhiem.

Neu khong dam nhin thang vao van de va chap nhan nhung dau don cua cuoc Dai phau thuat, thi khong con cach nao khac la tu xoa bo chinh minh (sat nhap vao Dong khac) de nho nguoi ta phau thuat cho.

That tinh, anh cung khong muon co mot su sat nhap nhu vay”

                                                                                                     Lyon 02/09/2009

                                                                                            Augustin Bình Phương