Ḍng Thánh Gia Tri Ân
ĐỨC CHA CỐ MICAE
TH.Théophile ĐỖ HỮU LIÊM, fsf
Tháng 03/ 1970 v́ biến cố “Cap Duon” (chém giết người Việt) dă man và đẫm máu ở Campuchia, toàn Ḍng Thánh Gia Banam, sau gần 40 năm phục vụ Giáo Hội Campuchia (1931-1970) đă phải vội vă di tản và hồi hương về Việt Nam. Trưa ngày 4/5/1970 Tu huynh Philibert Nguyễn văn Ba, thừa lệnh TH. Jean Nguyễn văn E, Bề trên Ḍng, đă đáp phi cơ về Việt Nam. Ngay chiều hôm ấy thầy đă có mặt tại Sai Gon.
Sáng hôm sau thầy đi mua một xe máy Honda 72 làm phương tiện chạy Sai Gon - Cần Thơ, Long Xuyên-B́nh Dương v́ lúc này đang cần t́m một chỗ thích hợp để “cắm dùi” cho nhà ḍng tại VN sau khi nhà Banam bị san bằng v́ chiến cuộc.
Đang lúng túng chưa biết về đâu th́ Bề trên Ḍng lúc đó, cố Tu huynh Jean Nguyễn văn E, đă được Đức Cha Long Xuyên Micae Nguyễn Khắc Ngữ gọi xuống và đề nghị nhường khu đất ruộng của nhà chung, toạ lạc tại giáo xứ Cần Xay, cho Nhà Ḍng để định cư và xây dựng cơ sở mới. Sau khi trao đổi, bàn bạc với anh em trong Ḍng, Bề trên Jean đă đón nhận đề nghị của Đức Cha và làm đơn tŕnh báo sự việc với Toà Thánh đễ xin được vĩnh viễn rời giáo phận Phnom Penh (Campuchia) và nhập vào GP.Long Xuyên.Sau khi đơn được Đức Cha Micae phê duyệt và gửi sang Rôma th́ chỉ ít tháng sau, vào ngày 12/08/1970, Toà Thánh đă có văn thư phúc đáp, chính thức chấp thuận cho Ḍng Thánh Gia được sáp nhập vào GP.Long Xuyên. Vậy là bắt đầu một trang sử mới của Ḍng mà Đức Cha Micae đă có góp phần quan trọng.
Cuối tháng 6 và đầu tháng 7/1970 các anh em ở P.Penh đă tựu về gần đầy đủ ở Cần Xay, Tổng số anh em khấn tạm và khấn trọn lúc đó khoảng 30 người, Trong thời gian chờ đợi xây dựng cơ sở mới của Ḍng, anh em đă được Cha Bùi Đức Ngoạn, chánh xứ Cần Xay, cho tạm trú tại nhà xứ, một ngôi nhà sàn ba gian bằng gỗ đă xuống cấp nghiêm trọng đến nỗi mỗi bước đi đều có nguy cơ sụp chân xuống sàn !
Tại đây, mỗi kỳ cấm pḥng tháng anh em được Đức Cha ưu ái lên thăm và huấn đức. Dĩ nhiên ngài cũng không quên đến dâng lễ và hiệp ư nguyện cầu với cộng đoàn trong những dịp đặc biệt như lễ Khấn Ḍng, lễ bổn mạng Ḍng… , nhờ vậy mà anh em cảm thấy rất được an ủi và nâng đỡ sau những biến cố kinh hoàng trên đất Chùa Tháp.
Sau khoảng một năm xây dựng, ngày 27/12/1971 Đức Cha Micae đă chủ toạ lễ khánh thành và làm phép cơ sở mới của Ḍng vừa xây dựng xong, gồm một dẫy nhà một lầu, khu nhà khách và khu nhà bếp tương đối rộng răi, khang trang.
Suốt năm năm, từ ngày Ḍng hồi hương về VN (giữa năm 1970) cho đến ngày 30/4/1975, Đức Cha Micae đă luôn quan tâm chăm sóc Hội Ḍng trong những ngày mới “bỡ ngỡ” về với Giáo phận, Ḍng không bao giờ quên những cử chỉ ưu ái, đầy t́nh phụ tử của vị Chủ chăn đáng kính đối với Hội Ḍng. Sau ngày “Giải phóng”, Đức Cha Cố nhường quyền quản trị giáo phận cho Đức Cha Gioan Bte Bùi Tuần, mới được ngài phong Giám mục vào đúng ngày lịch sử 30/4/1975. Tuy không c̣n trực tiếp cai quản giáo phận, dù ngài vẫn giữ danh hiệu là Đức Cha chính, Đức Cha Cố Micae vẫn tiếp tục giúp đỡ giáo phận, trong đó có Ḍng Thánh Gia, bằng kinh nguyện, gương sáng và những hy sinh hăm ḿnh liên tục. Đức Cha cố đáng kính đến với Hội Ḍng như vị hiền phụ đến thăm đoàn con đang lận đận với bao khó khăn thử thách của thời gian đầu mới trở về đất mẹ.